Maastricht kademuur onderzoek: is de stad voldoende beschermd tegen hoogwater?

Het Maastricht kademuur onderzoek staat centraal in een grootschalig veiligheidsproject langs de Maas. De komende weken worden in de kademuren van de stad proefboringen uitgevoerd om te bepalen of Maastricht in de toekomst voldoende beschermd blijft tegen hoogwater. Het onderzoek maakt deel uit van het programma Zuidelijk Maasdal, dat het gebied tussen Eijsden en Itteren onder de loep neemt.

Proefboringen tot diep in de kademuren

Langs de Maas in Maastricht worden op meerdere locaties boringen uitgevoerd in de kademuren en de ondergrond. Specialisten halen daarbij kleine stukken uit de constructie om te analyseren hoe de muren zijn opgebouwd en in welke staat ze verkeren. De boringen gaan diep: tot wel zes à zeven meter, tot aan de fundering van de kademuur.

Volgens projectmedewerkers levert dit cruciale informatie op. Niet alleen de buitenkant van de muur wordt bekeken, maar juist de constructie onder de grond is van belang. Daar kan bijvoorbeeld oud hout, steen of ander historisch materiaal aanwezig zijn dat invloed heeft op de stabiliteit.

De monsters die uit de muren en bodem worden gehaald, gaan vervolgens naar een laboratorium. Daar wordt onder andere gekeken naar de druksterkte van het materiaal en mogelijke zwakke plekken in de constructie.

Aanleiding: het hoogwater van 2021

De directe aanleiding voor het Maastricht kademuur onderzoek is het hoogwater van juli 2021. Toen traden de zijrivieren van de Maas, zoals de Geul en de Roer, buiten hun oevers. Hoewel de kademuren in Maastricht destijds geen zichtbare schade opliepen, ontstond er wel de behoefte om dieper te kijken naar hun werkelijke staat.

Volgens betrokken experts is vooral de fundering van de kademuren een belangrijk aandachtspunt. “Waar rust die muur precies op? Zit daar hout onder of een ander materiaal? Dat bepaalt uiteindelijk hoe sterk het geheel is,” wordt toegelicht door projectleider Gertjan Goossens.

Belang voor toekomstige waterveiligheid

De resultaten van het Maastricht kademuur onderzoek zijn essentieel voor toekomstige beslissingen over waterveiligheid in de stad. Adviseurs benadrukken dat het niet alleen gaat om de huidige situatie, maar vooral om de vraag hoe Maastricht bestand is tegen extremere weersomstandigheden in de toekomst.

Milou Mehlkop, adviseur omgeving bij Zuidelijk Maasdal, stelt dat de uitkomsten bepalend zijn voor mogelijke maatregelen. “Met dit onderzoek kunnen we bepalen of de kademuren stabiel genoeg zijn en of ze eventueel verhoogd moeten worden.”

De Maas in Maastricht vormt daarbij een extra uitdaging. Door eeuwenlange bebouwing is de rivier steeds smaller geworden, waardoor het water minder ruimte heeft. Dit zorgt voor een zogenoemd flessenhalseffect, waarbij water sneller wordt opgestuwd.

Historische stad met complexe infrastructuur

Naast de technische kant speelt ook de historische waarde van de kademuren een belangrijke rol. De muren maken deel uit van het stadsbeeld en hebben door de eeuwen heen meerdere ingrepen ondergaan. Volgens archeologen zijn delen van de constructie in het verleden meerdere keren hersteld na hoogwater of schade door ijsschotsen.

Er wordt onderzocht of delen van de muur volledig opnieuw zijn opgebouwd of dat er vooral reparaties zijn uitgevoerd. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat er achter of onder de muren nog resten liggen van het Romeinse Wyck, al worden geen grote archeologische vondsten verwacht.

De kademuren zijn geen rijksmonument, maar hebben wel een gemeentelijke monumentale status. Dat betekent dat eventuele versterking zorgvuldig moet gebeuren, met aandacht voor het historische karakter van de stad.

Rol van brug en kostenplaatje voor Maastricht kademuur onderzoek

Ook de Sint Servaasbrug speelt een rol in het onderzoek. De brug zorgt bij hoogwater voor extra opstuwing van water. Volgens betrokken experts is dit een bekend fenomeen, maar geen reden voor directe ingrepen. Wel wordt er gekeken naar mogelijke oplossingen voor de lange termijn.

Het financiële plaatje van eventuele maatregelen is nog onduidelijk. Op basis van de onderzoeksresultaten worden verschillende scenario’s uitgewerkt, variërend van het behouden van de huidige situatie tot het versterken of in het uiterste geval aanpassen van delen van de kademuren.

Planning tot 2028 voor Maastricht kademuur onderzoek

Het Maastricht kademuur onderzoek loopt door tot begin juni, waarna de laboratoriumanalyses volgen. De uiteindelijke conclusies worden naar verwachting rond 2028 gepresenteerd. Dan moet duidelijk zijn of de kademuren voldoende bescherming bieden tegen hoogwater, versterkt moeten worden of mogelijk ingrijpende aanpassingen nodig zijn.

Tot die tijd blijft de vraag centraal staan: is Maastricht veilig genoeg tegen de steeds extremere waterstanden van de Maas?

MVV onderhandelt met Jonker en Hofland als trainerstandem. Lees hier meer!