Limburg pleit voor eigen rijksmuseum: “Het nationale verhaal hoort ook hier thuis”

Limburg moet een rijksmuseum krijgen. Dat is de duidelijke boodschap van cultuurgedeputeerde Jasper Kuntzelaers, die samen met bestuurders uit Noord-Brabant en Zeeland de landelijke politiek oproept om de verdeling van rijksmusea in Nederland eerlijker te maken. Volgens hen is de huidige situatie uit balans en doet die geen recht aan de culturele rijkdom buiten de Randstad.

De oproep komt op een strategisch moment. Binnenkort buigt de Tweede Kamer zich over de erfgoedbegroting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). De afgelopen jaren klinkt er steeds meer kritiek op de manier waarop landelijke cultuursubsidies zijn verdeeld. Hoewel er inmiddels meer aandacht is voor regionale spreiding, is dat volgens Kuntzelaers nog niet terug te zien in de verdeling van rijksmusea.

Onevenwichtige spreiding van rijksmusea

Rijksmusea zijn musea met collecties die eigendom zijn van de Nederlandse staat en die structureel worden gefinancierd door het Rijk. Bekende voorbeelden zijn het Rijksmuseum in Amsterdam, het Mauritshuis in Den Haag en het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Deze instellingen beheren collecties van nationaal belang en spelen een belangrijke rol in hoe Nederland zijn kunst en geschiedenis presenteert.

Van de 31 rijksmusea in Nederland bevinden zich er maar liefst 24 in de Randstad. Vijf provincies hebben helemaal geen rijksmuseum: Limburg, Noord-Brabant, Zeeland, Groningen en Drenthe. Dat betekent dat deze regio’s nauwelijks profiteren van de circa 260 miljoen euro die jaarlijks aan rijksmusea wordt besteed.

Volgens Kuntzelaers is dat niet alleen een financieel probleem, maar ook een inhoudelijk en symbolisch gemis.

“Limburg ontbreekt in het nationale verhaal”

“Door het ontbreken van een rijksmuseum maakt Limburg geen volwaardig deel uit van het nationale verhaal dat wordt verteld over kunst, cultuur en geschiedenis,” stelt Kuntzelaers. “Dat verhaal hoort van en voor heel Nederland te zijn, niet alleen van de Randstad.”

Een rijksmuseum heeft volgens hem niet alleen prestige, maar ook betekenis voor identiteit, educatie en regionale trots. Het trekt bezoekers uit binnen- en buitenland, versterkt de culturele infrastructuur en draagt bij aan de economische en toeristische ontwikkeling van de regio.

Bonnefanten als logische kandidaat voor Rijksmuseum Limburg

In Limburg wordt al jarenlang gewezen naar het Bonnefantenmuseum in Maastricht als logische kandidaat voor de status van rijksmuseum. Het museum staat bekend om zijn sterke collectie oude kunst, moderne en hedendaagse kunst, en geniet zowel nationaal als internationaal aanzien.

De lobby om het Bonnefanten tot rijksmuseum te maken loopt al meer dan tien jaar. Ondanks positieve beoordelingen van de Raad voor Cultuur en diverse fondsen, heeft dat tot nu toe niet geleid tot een officiële statusverandering.

Museumdirecteur Stijn Huijts ziet dat de kwaliteit van het museum geen belemmering vormt. “We krijgen steeds bevestigd dat we op hoog nationaal en zelfs internationaal niveau opereren. Aan de inhoud of professionaliteit ligt het dus niet,” zegt hij. “De vraag is niet of het kan, maar of de landelijke politiek bereid is om deze stap te zetten.”

Tegelijkertijd blijft Huijts realistisch. Hij gelooft niet dat het Bonnefanten op korte termijn daadwerkelijk een rijksmuseum wordt, maar ziet de discussie wel als noodzakelijk.

Verantwoordelijkheid van het Rijk voor Rijksmuseum Limburg

Volgens Kuntzelaers kan de verantwoordelijkheid voor een eerlijke spreiding van rijksmusea niet alleen bij provincies en gemeenten worden gelegd. “Het vertellen van het nationale verhaal is een taak van het Rijk. Als we willen dat iedereen zich daarin herkent, dan moeten ook alle regio’s daarin een plek krijgen.”

De gedeputeerde hoopt dat de komende Kamerdebatten leiden tot concrete stappen. Niet alleen voor Limburg, maar voor alle provincies die nu buiten de boot vallen. “Het gaat niet om concurrentie tussen regio’s, maar om inclusiviteit. Kunst en erfgoed verbinden ons allemaal.”

Of Limburg daadwerkelijk een rijksmuseum krijgt, is nog onzeker. Maar de roep om een eerlijkere verdeling klinkt steeds luider — en de landelijke politiek kan die niet langer negeren.

Cannabis voortaan behandeld als harddrugs in Belgisch Limburg: strengere aanpak zorgt voor discussie. Lees hier meer!