Agressie in Limburgse ziekenhuizen neemt toe: tien ziekenhuisverboden opgelegd

De agressie in Limburgse ziekenhuizen neemt toe en wordt bovendien steeds heftiger. Medewerkers krijgen steeds vaker te maken met scheldpartijen, intimidatie, bedreigingen en fysiek geweld. In sommige gevallen loopt het gedrag zo hoog op dat ziekenhuizen patiënten of bezoekers de toegang ontzeggen. Bij vier Limburgse ziekenhuizen die cijfers hebben gedeeld, zijn in 2026 tot nu toe tien ziekenhuisontzeggingen opgelegd.

De toenemende agressie zorgt voor grote zorgen binnen de zorgsector. Niet alleen het aantal incidenten groeit bij verschillende ziekenhuizen, ook de ernst van het gedrag neemt toe. De Tweede Kamer wil daarom dat ziekenhuizen in de toekomst informatie over agressieve patiënten en bezoekers met elkaar kunnen delen. Zo moeten mensen die zich ernstig misdragen niet eenvoudig bij een ander ziekenhuis opnieuw voor problemen kunnen zorgen.

Limburgse ziekenhuizen merken toename van agressie

Uit een rondgang langs Limburgse ziekenhuizen blijkt dat een meerderheid een stijging van het aantal agressiegevallen herkent. Het gaat daarbij om verschillende vormen van grensoverschrijdend gedrag. Medewerkers worden uitgescholden, geïntimideerd en bedreigd, maar krijgen soms ook te maken met fysiek geweld.

Bij VieCuri Medisch Centrum, met locaties in Venlo en Venray, is het aantal incidenten tegen medewerkers de afgelopen jaren toegenomen. Het ziekenhuis deelt geen exacte aantallen, maar geeft aan dat ziekenhuisontzeggingen helaas voorkomen. Ook het Laurentius Ziekenhuis in Roermond ziet een stijging. In 2025 en 2026 werd daar één ziekenhuisverbod opgelegd vanwege herhaaldelijk wangedrag en agressie. Andere afzonderlijke incidenten worden niet op dezelfde manier geregistreerd. De cijfers laten zien dat agressie niet beperkt blijft tot één locatie of één type zorginstelling. Medewerkers op verschillende afdelingen kunnen ermee te maken krijgen, van de spoedeisende hulp tot verpleegafdelingen.

Agressie gaat verder dan schelden en bedreigen

De incidenten waarmee ziekenhuismedewerkers worden geconfronteerd, kunnen bijzonder ernstig zijn. VieCuri noemt bijvoorbeeld een situatie waarbij een patiënt een medewerker met bloed wilde bespatten. In een ander geval liep iemand met gebalde vuisten op een medewerker af om de confrontatie te zoeken. Ook bij het Laurentius Ziekenhuis zijn ernstige situaties voorgekomen. Daar begon een patiënt met stoelen te gooien nadat deze zich agressief had gedragen.

Het Maastricht UMC+ herkent eveneens dat de intensiteit van de agressie toeneemt. Volgens het ziekenhuis wordt het gedrag soms steeds persoonlijker. Een medewerker kreeg bijvoorbeeld de bedreiging te horen: "Ik weet waar je woont." Dergelijke situaties kunnen grote impact hebben op de mensen die ermee te maken krijgen. Naast de directe onveiligheid kan agressie ook zorgen voor stress en onzekerheid bij medewerkers. Ziekenhuizen proberen daarom de ondersteuning en begeleiding van personeel te verbeteren.

MUMC+ legt meerdere ziekenhuisverboden op

Bij het Maastricht UMC+ zijn verschillende maatregelen genomen tegen patiënten en bezoekers die zich ernstig hebben misdragen. Tot nu toe zijn bij drie patiënten maatregelen toegepast waarbij hun behandelingsovereenkomst werd beëindigd. Daarnaast kregen acht bezoekers vanwege hun gedrag een terrein- en gebouwverbod. Welke maatregel wordt opgelegd, hangt af van de ernst van het incident. In minder ernstige situaties kan een waarschuwing voldoende zijn. Bij herhaaldelijk of ernstig grensoverschrijdend gedrag kan een ziekenhuis besluiten iemand de toegang te ontzeggen.

Wanneer sprake is van strafbare feiten, zoals bedreiging of fysiek geweld, kan het ziekenhuis bovendien aangifte doen bij de politie. Het MUMC+ benadrukt dat dergelijke maatregelen niet lichtvaardig worden genomen. Ziekenhuizen proberen eerst situaties te voorkomen en spanningen weg te nemen. Een toegangsverbod wordt gezien als een laatste redmiddel.

Vier ziekenhuisontzeggingen bij Zuyderland

Ook Zuyderland, met ziekenhuizen in Heerlen en Geleen, ziet verschillende vormen van grensoverschrijdend gedrag toenemen. Het gaat niet alleen om verbaal geweld, maar ook om intimiderend gedrag en fysieke agressie. In 2025 en 2026 samen kregen vier personen vanwege agressief gedrag een ziekenhuisontzegging voor de duur van één jaar. Daarnaast deed Zuyderland in 2025 vijftien keer aangifte bij de politie. Ook werden 28 formele waarschuwingen uitgedeeld aan personen die zich niet aan de gedragsregels hielden.

Een van de incidenten betrof ernstig geweld tegen een medewerker. Het ziekenhuis deed aangifte en legde de betrokken persoon een ziekenhuisontzegging op. Vanwege privacy en veiligheid doet Zuyderland geen verdere uitspraken over individuele situaties. Wel maakt het ziekenhuis duidelijk dat agressie tegen medewerkers niet wordt geaccepteerd.

Ook ziekenhuisverboden bij SJG Weert en Laurentius

Niet alle Limburgse ziekenhuizen zien een duidelijke stijging van het aantal agressiegevallen. Bij SJG Weert blijft het aantal incidenten tegen medewerkers volgens het ziekenhuis jaarlijks ongeveer gelijk. Dat betekent echter niet dat er geen ernstige situaties voorkomen. In 2025 werden daar twee ziekenhuisontzeggingen opgelegd. In 2026 gebeurde dat tot nu toe eveneens twee keer.

Een incident sprong er in het bijzonder uit. Een medewerker kreeg een vuistslag in het gezicht. De dader werd hiervoor door justitie veroordeeld en moest bovendien een schadevergoeding betalen. Bij het Laurentius Ziekenhuis in Roermond werd in 2025 en 2026 samen één ziekenhuisverbod opgelegd vanwege herhaaldelijk agressief gedrag.

Tien ziekenhuisontzeggingen in Limburg in 2026

De cijfers van de vier ziekenhuizen die aantallen hebben gedeeld, geven een beeld van de maatregelen die dit jaar zijn genomen.

Daarnaast kregen bij het MUMC+ acht bezoekers een terrein- en gebouwverbod. Niet alle ziekenhuizen registreren patiënten en bezoekers op dezelfde manier. Daardoor zijn de aantallen niet zonder meer met elkaar te vergelijken. Ook is het belangrijk om onderscheid te maken tussen een ziekenhuisontzegging en een aangifte. Een ziekenhuis kan iemand de toegang ontzeggen zonder dat er automatisch sprake is van een strafrechtelijke veroordeling. Bij bedreiging of geweld kan daarnaast aangifte worden gedaan.

Tweede Kamer wil gezamenlijke zwarte lijst voor ziekenhuizen

De toenemende agressie in de zorg heeft inmiddels ook de aandacht van de landelijke politiek. De Tweede Kamer heeft ingestemd met een voorstel van VVD-Kamerlid Hilde Wendel om ziekenhuizen en andere zorginstellingen in de toekomst informatie over agressieve patiënten en bezoekers te laten delen. Het idee is dat zorginstellingen beter kunnen samenwerken bij het weren van mensen die zich ernstig of herhaaldelijk misdragen. Op dit moment kunnen ziekenhuizen hun interne registers nog niet zomaar met elkaar delen. Een ziekenhuisontzegging geldt daardoor in principe alleen binnen de betreffende instelling.

Een gezamenlijke registratie zou moeten voorkomen dat iemand die in het ene ziekenhuis ernstig geweld heeft gebruikt, zonder dat andere zorginstellingen daarvan op de hoogte zijn elders opnieuw voor problemen zorgt. Volgens cijfers van het CBS kreeg in 2024 ongeveer 60 procent van de zorgmedewerkers te maken met geweld of agressief gedrag. Dat onderstreept hoe groot het probleem binnen de zorgsector is.

Ziekenhuizen willen liever niet spreken van een zwarte lijst

Hoewel de ziekenhuizen extra aandacht voor agressie in de zorg toejuichen, hebben verschillende instellingen moeite met de term 'zwarte lijst'. Zuyderland, VieCuri en het MUMC+ wijzen erop dat deze benaming een verkeerd beeld kan geven. Een ziekenhuisverbod betekent namelijk niet dat iemand nooit meer medische hulp kan krijgen.

Ziekenhuizen hebben een zorgplicht. Acute medische zorg moet voor iedereen toegankelijk blijven, ook voor mensen die eerder een ziekenhuisontzegging hebben gekregen. Bij patiënten ligt de situatie bovendien anders dan bij bezoekers. Een ziekenhuis kan onder bepaalde omstandigheden maatregelen nemen tegen een patiënt, maar moet daarbij rekening houden met de wettelijke verplichtingen rondom medische zorg. Voor bezoekers gelden andere regels. Zij kunnen bij ernstig of herhaaldelijk wangedrag de toegang tot een ziekenhuis of het omliggende terrein worden ontzegd.

Preventie en bescherming van zorgpersoneel krijgen meer aandacht na agressie in Limburgse ziekenhuizen

Ondanks de mogelijkheid om ziekenhuisverboden op te leggen, proberen Limburgse ziekenhuizen agressie vooral te voorkomen. Medewerkers krijgen trainingen om spanningen vroegtijdig te herkennen, gesprekken op een rustige manier te voeren en escalaties te voorkomen. Ook wordt gekeken naar de manier waarop medewerkers tijdens een incident kunnen handelen en welke ondersteuning zij achteraf nodig hebben.

Zuyderland werkt bijvoorbeeld met een aanpak waarbij afhankelijk van de ernst van het gedrag eerst een mondelinge of schriftelijke waarschuwing kan volgen. Bij ernstige of herhaalde incidenten kan een ziekenhuisontzegging worden opgelegd. Het Laurentius Ziekenhuis is daarnaast gestart met een project om ongewenst gedrag van patiënten, bezoekers en familieleden op een bredere manier aan te pakken. Daarbij gaat het niet alleen om het voorkomen van incidenten, maar ook om de opvang van medewerkers die ermee te maken krijgen.

Agressie in Limburgse ziekenhuizen vraagt om gezamenlijke aanpak

De cijfers uit Limburg maken duidelijk dat agressie tegen zorgpersoneel een serieus probleem blijft. Bij vier ziekenhuizen zijn in 2026 tot nu toe tien ziekenhuisontzeggingen opgelegd. Daarnaast zijn er aangiftes gedaan, waarschuwingen uitgedeeld en andere maatregelen genomen. Hoewel niet ieder ziekenhuis dezelfde ontwikkeling ziet, herkennen meerdere instellingen dat incidenten steeds heftiger en persoonlijker worden. De plannen voor een gezamenlijke registratie kunnen in de toekomst helpen om agressieve bezoekers en patiënten beter in beeld te krijgen. Tegelijkertijd blijft het uitgangspunt dat iedereen recht heeft op noodzakelijke medische zorg. De uitdaging voor ziekenhuizen is daarom om medewerkers beter te beschermen, zonder de toegankelijkheid van de zorg uit het oog te verliezen.

Pinkpop 2027 maakt eerste 31 namen bekend: blink-182, Sting en RAYE naar Landgraaf. Lees hier meer!