

De provincie Limburg ziet af van het plan om samen met het Rijk eigenaar te worden van het Chemelot-terrein in Geleen. Daarmee komt voorlopig een einde aan een traject dat in de zomer van 2024 werd aangekondigd. Na gesprekken met de huidige grondeigenaar DSM-Firmenich is geen overeenstemming bereikt over de verkoop. Het industriële complex blijft daardoor volledig in handen van het chemiebedrijf.
Het besluit staat vermeld in een nieuw document van het provinciebestuur over de ondersteuning van het Clusterplan Chemelot. Daarin wordt duidelijk dat de provincie de afgelopen periode intensief met DSM-Firmenich heeft gesproken over een mogelijke aankoop. Die gesprekken hebben uiteindelijk niet tot een overeenkomst geleid.
In de zomer van 2024 kwam het plan naar buiten om het Chemelot-terrein gezamenlijk aan te kopen. De provincie Limburg wilde daarvoor samenwerken met de Rijksoverheid. Het idee achter de mogelijke overname was om meer grip te krijgen op de toekomst van het industriële gebied. De aankoop werd destijds gezien als een van de belangrijke projecten voor de verdere ontwikkeling van Chemelot. Door mede-eigenaar te worden van de grond zouden de provincie en het Rijk mogelijk meer invloed kunnen uitoefenen op de toekomstplannen van het terrein.
In het recente document aan Provinciale Staten laat de provincie weten dat er geen overeenstemming is bereikt met DSM-Firmenich. Volgens het provinciebestuur is er een zorgvuldig en intensief onderhandelingstraject geweest, maar konden beide partijen op commerciële gronden niet tot een akkoord komen. Waarom de gesprekken precies zijn vastgelopen, wordt niet duidelijk gemaakt. Ook is niet bekend welk bedrag DSM-Firmenich voor de grond wilde ontvangen en hoeveel de provincie en het Rijk bereid waren te betalen.
Door het afketsen van de deal blijft DSM-Firmenich eigenaar van het volledige Chemelot-terrein. Het gaat om een omvangrijk industriegebied in Geleen waar ongeveer tweehonderd bedrijven actief zijn. Op het terrein staan daarnaast zo'n zestig fabrieken. Chemelot is daarmee een belangrijk industrieel en economisch centrum voor Limburg. Er vinden uiteenlopende chemische productieprocessen plaats en verschillende bedrijven werken er samen aan nieuwe materialen, grondstoffen en technologieën.
Het terrein speelt ook een belangrijke rol in de werkgelegenheid en de economische positie van de regio. De ontwikkeling van Chemelot heeft daardoor niet alleen gevolgen voor de bedrijven die er gevestigd zijn, maar ook voor omliggende gemeenten en de provincie Limburg. De provincie benadrukt dat DSM-Firmenich ondanks het afketsen van de aankoop een belangrijke rol blijft spelen bij de toekomstige ontwikkeling van het gebied. De huidige grondeigenaar moet volgens het provinciebestuur zijn verantwoordelijkheid blijven nemen.
Het besluit roept verschillende vragen op. Zo is niet duidelijk waarom de provincie en DSM-Firmenich er financieel niet zijn uitgekomen. Ook ontbreekt informatie over de mogelijke gevolgen voor de Limburgse overheid als de aankoop wel was doorgegaan. Een ander belangrijk aandachtspunt is de mogelijke bodemverontreiniging. Op een groot chemisch industrieterrein als Chemelot is de bodemgeschiedenis een belangrijk onderwerp. Mocht bij toekomstige werkzaamheden of onderzoek blijken dat bepaalde delen ernstig vervuild zijn, dan kan sanering noodzakelijk zijn.
Wie in zo'n situatie verantwoordelijk wordt voor de kosten, is een belangrijke vraag bij een eventuele grondaankoop. Ook over dit onderwerp geeft het provinciebestuur in het nieuwe document geen uitgebreid antwoord. Zonder duidelijkheid over de onderhandelingen, de financiële voorwaarden en de mogelijke risico's blijft het lastig om te beoordelen waarom de aankoop uiteindelijk niet haalbaar bleek. Het is bovendien onduidelijk of er in de toekomst opnieuw gesprekken over een mogelijke eigendomsoverdracht worden gevoerd.
Ondanks het afblazen van de aankoop blijven de toekomstplannen voor Chemelot bestaan. Een van de belangrijkste ambities is om het industrieterrein in 2050 klimaatneutraal te maken. Daarbij moet het gebruik van fossiele brandstoffen, zoals olie en aardgas, uiteindelijk verdwijnen. Dat is een grote uitdaging. De chemische industrie gebruikt momenteel veel energie en fossiele grondstoffen voor productieprocessen. Om de klimaatdoelen te bereiken, zijn daarom flinke investeringen en nieuwe technieken nodig.
Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van duurzame energie, nieuwe productiemethoden en alternatieve grondstoffen. Ook samenwerking tussen de verschillende bedrijven op het terrein is belangrijk om de uitstoot terug te dringen. De provincie Limburg wil de verduurzaming van Chemelot blijven ondersteunen. Het afblazen van de aankoop betekent dus niet dat de samenwerking met het industrieterrein stopt. Wel blijft DSM-Firmenich als grondeigenaar een belangrijke partij bij de uitvoering van de toekomstplannen.
Voorlopig verandert er niets aan de eigendomsverhoudingen op het industrieterrein in Geleen. DSM-Firmenich blijft eigenaar van de grond en de provincie Limburg ziet af van de eerder aangekondigde aankoop samen met het Rijk. De komende jaren zal moeten blijken hoe de samenwerking tussen de provincie, het Rijk, DSM-Firmenich en de andere bedrijven op Chemelot verder vorm krijgt. Vooral de ambitie om het terrein in 2050 klimaatneutraal te maken, vraagt om langdurige samenwerking en grote investeringen.
Het afketsen van de aankoop betekent daarmee een verandering in de manier waarop de provincie invloed wil uitoefenen op de toekomst van Chemelot. De verantwoordelijkheid voor het terrein blijft voorlopig bij DSM-Firmenich, terwijl de provincie zich blijft richten op de ontwikkeling en verduurzaming van een van de belangrijkste industriële locaties van Limburg.
Onderzoek naar instorting Wilhelminatoren Valkenburg afgerond: oorzaak wordt bekendgemaakt. Lees hier meer!