

Een bijzondere vondst uit de prehistorie trekt de aandacht in Zuid-Limburg. In Maastricht is een ongeveer 66 miljoen jaar oude dinokrab ontdekt. Het gaat om een minuscuul, krabachtig zeediertje dat leefde in de periode vlak voordat de dinosaurussen uitstierven. Het fossiel van de soort Alsasuacaris dirkeysermansi is bijzonder zeldzaam en geeft onderzoekers een nieuw kijkje in het onderwaterleven van miljoenen jaren geleden. Sinds donderdag is het fossiel te bewonderen in het Nationaal Oertijdmuseum.
De ontdekking is gedaan in de voormalige ENCI-groeve in Maastricht. Het fossiel kwam aan het licht tijdens een samenwerking tussen het Nationaal Oertijdmuseum en het Natuurhistorisch Museum Maastricht. Volgens het museum gaat het om een bijzondere vondst, omdat de diergroep waartoe het diertje behoort nog altijd veel vragen oproept.
Hoewel de naam anders doet vermoeden, gaat het niet om een grote krab. De Alsasuacaris dirkeysermansi was juist een heel klein zeediertje met een krabachtig uiterlijk. Het leefde ongeveer 66 miljoen jaar geleden in de zee die destijds een groot deel van het huidige Zuid-Limburg bedekte. In die periode zag het landschap er compleet anders uit dan tegenwoordig. Waar nu steden, dorpen en heuvels liggen, bevond zich miljoenen jaren geleden een warme, subtropische zee. Die zee maakte deel uit van het ecosysteem uit het Krijttijdperk.
Er leefden allerlei zeedieren, waaronder zee-egels, schelpen en koralen. Ook andere kleine organismen maakten deel uit van dit onderwaterleven. De ontdekking van de dinokrab voegt een nieuw stukje toe aan het beeld dat wetenschappers van deze prehistorische zee hebben. Het fossiel laat zien dat er naast de bekende zeedieren ook veel kleinere en minder bekende soorten leefden. Juist die kleine organismen kunnen belangrijke informatie opleveren over de biodiversiteit van miljoenen jaren geleden.
Wat deze vondst extra bijzonder maakt, is de manier waarop het fossiel bewaard is gebleven. Het is namelijk het eerste bekende exemplaar uit deze familie dat volledig driedimensionaal bewaard is gebleven. Veel fossielen zijn in de loop van miljoenen jaren samengedrukt door de druk van bovenliggende aardlagen. Daardoor blijven vooral de buitenkant of bepaalde onderdelen van een dier zichtbaar. Bij de Alsasuacaris dirkeysermansi is dat anders.
Doordat het fossiel zijn driedimensionale vorm heeft behouden, kunnen onderzoekers verschillende onderdelen van het lichaam beter bekijken. Vooral de onderkant van het diertje is goed zichtbaar. Dat levert waardevolle informatie op over de bouw en kenmerken van deze bijzondere soort. Voor paleontologen is dat belangrijk. Hoe meer details van een fossiel bewaard zijn gebleven, hoe beter ze kunnen onderzoeken hoe een uitgestorven dier eruitzag en mogelijk leefde. De vondst kan daardoor bijdragen aan een beter begrip van deze nog altijd mysterieuze diergroep.
Over de precieze leefwijze van de Alsasuacaris dirkeysermansi is nog niet alles bekend. Onderzoekers vermoeden dat de kleine dieren als een soort parasiet op andere zeedieren leefden. Dat zou betekenen dat ze afhankelijk waren van andere organismen in hun leefomgeving. Het fossiel geeft wetenschappers nieuwe mogelijkheden om de anatomie van het diertje te bestuderen en meer te ontdekken over de manier waarop het zich aan zijn omgeving had aangepast.
Ook de periode waarin deze diergroep ontstond en verdween, is opvallend. Het ontstaan van de dieren lijkt samen te vallen met de opkomst van amfibieën en mariene reptielen. Aan het einde van het Krijttijdperk verdwenen veel van deze mariene reptielgroepen. Volgens het museum is het opvallend dat ook deze kleine dieren rond die periode uitstierven. Mogelijk bestaat er een verband tussen de veranderingen in het ecosysteem en het verdwijnen van de diergroep. Dat maakt de vondst interessant voor onderzoekers die de ontwikkeling van het leven in de prehistorische zee bestuderen.
De wetenschappelijke naam van het fossiel is Alsasuacaris dirkeysermansi. Die naam is niet willekeurig gekozen. Het tweede deel verwijst naar Diederik Dirk Eysermans, een Belgische fossielenverzamelaar die het bijzondere diertje ontdekte. Eysermans schonk het fossiel vervolgens aan het museum. Daarmee kreeg het Nationaal Oertijdmuseum de mogelijkheid om de vondst verder te onderzoeken en aan het publiek te presenteren. Het komt vaker voor dat een nieuw ontdekte fossielsoort wordt vernoemd naar de persoon die het exemplaar heeft gevonden of beschikbaar heeft gesteld. Op die manier blijft de bijdrage van fossielenverzamelaars aan wetenschappelijk onderzoek zichtbaar.
Voor geïnteresseerden is de vondst inmiddels ook van dichtbij te bekijken. Het fossiel van de Alsasuacaris dirkeysermansi is sinds donderdag te bewonderen in het Nationaal Oertijdmuseum. Bezoekers krijgen daarmee de kans om een bijzonder stukje Zuid-Limburgse geschiedenis te zien. Het gaat om een dier dat leefde in een periode waarin de dinosaurussen nog op aarde rondliepen en de regio Maastricht grotendeels onder water lag. De vondst onderstreept bovendien hoe waardevol de voormalige ENCI-groeve is voor onderzoek naar het verleden. In de kalksteenlagen zijn nog altijd sporen te vinden van het leven dat miljoenen jaren geleden in deze omgeving voorkwam.
De ontdekking van de 66 miljoen jaar oude dinokrab is een bijzondere aanvulling op de kennis over het Krijttijdperk in Zuid-Limburg. Vooral de driedimensionale bewaring van het fossiel maakt het exemplaar interessant voor wetenschappers. Dankzij de goed zichtbare lichaamsdelen kunnen onderzoekers meer te weten komen over de bouw en mogelijke leefwijze van de Alsasuacaris dirkeysermansi. Ook de vermoedelijke relatie met andere zeedieren en het uitsterven van de soort roept nieuwe vragen op. Het fossiel laat zien dat de geschiedenis van Zuid-Limburg veel verder teruggaat dan de huidige steden en dorpen. Miljoenen jaren geleden bevond zich hier een subtropische zee vol leven. En zelfs vandaag de dag kunnen vondsten uit die periode nog nieuwe geheimen onthullen.
Formule 1 Brazilië 2026: alle tijden van Max Verstappen op een rij. Lees hier meer!