Tropenrooster op scholen is volgens onderwijsbestuurder slechts een tijdelijke noodmaatregel

Tropenrooster op scholen wordt deze week op meerdere plekken in Nederland ingezet vanwege de aanhoudende hitte. Volgens onderwijsbestuurder Inge Ambaum-Jordens van scholenkoepel Kom Leren is dat echter geen structurele oplossing. Zij stelt dat de aandacht vooral moet uitgaan naar verouderde schoolgebouwen die onvoldoende bestand zijn tegen steeds warmere zomers.

Inge Ambaum-Jordens, bestuurder van onderwijskoepel Kom Leren in de regio Maastricht, benadrukt dat het onderwijs al jaren worstelt met verouderde schoolgebouwen waarin de temperatuur tijdens warme dagen snel oploopt. Van de negentien scholen die onder haar verantwoordelijkheid vallen, werken momenteel vijf scholen met een aangepast rooster vanwege de aanhoudende hitte.

Volgens Ambaum-Jordens laat de situatie zien dat de onderwijshuisvesting in Nederland achterloopt op de veranderende weersomstandigheden. “Zolang schoolgebouwen worden gezien als een kostenpost en niet als een investering in de toekomst van kinderen en onderwijs, blijven we afhankelijk van noodmaatregelen zoals tropenroosters,” stelt zij.

Oude schoolgebouwen kampen met extreme hitte

Vooral scholen die tientallen jaren geleden zijn gebouwd, hebben moeite om de binnentemperatuur op een acceptabel niveau te houden. Veel gebouwen beschikken over platte daken, beperkte isolatie en verouderde ventilatiesystemen. Wanneer de buitentemperatuur richting de dertig graden of hoger stijgt, verandert een klaslokaal al snel in een onaangename werkomgeving.

Leerlingen hebben daardoor meer moeite om zich te concentreren, terwijl ook docenten merken dat hun energieniveau afneemt. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat hoge temperaturen een negatieve invloed kunnen hebben op leerprestaties en productiviteit. Een lokaal waarin de temperatuur boven de dertig graden uitkomt, vormt dan ook een grote uitdaging voor zowel leerlingen als personeel.

Hoewel sommige scholen mobiele airco’s inzetten om de ergste warmte tegen te gaan, biedt dat volgens Ambaum-Jordens slechts beperkte verlichting. Niet alleen zijn deze apparaten vaak onvoldoende krachtig voor grote klaslokalen, ook brengen ze praktische problemen met zich mee. Het stroomverbruik van meerdere mobiele airco’s kan zo hoog zijn dat andere voorzieningen binnen het gebouw onder druk komen te staan.

Tropenrooster biedt slechts tijdelijke verlichting

Om de heetste uren van de dag te vermijden, kiezen sommige scholen ervoor om eerder te beginnen en de lessen eerder af te sluiten. Op die manier kunnen leerlingen rond het middaguur naar huis, voordat de temperatuur in de klaslokalen zijn hoogste punt bereikt.

Toch ziet Ambaum-Jordens deze maatregel vooral als een noodoplossing. Een tropenrooster kan volgens haar de structurele problemen van verouderde schoolgebouwen niet oplossen. Bovendien brengt het organiseren van aangepaste lestijden nieuwe uitdagingen met zich mee voor scholen en gezinnen.

“Bij iedere hittegolf moeten scholen opnieuw bekijken welke maatregelen nodig zijn. Dat kost tijd en vraagt veel overleg met ouders en medewerkers,” legt zij uit. “De vraag is telkens opnieuw of een schoolgebouw nog verantwoord gebruikt kan worden tijdens extreme warmte.”

Gemeenten en Rijk wijzen naar elkaar met tropenrooster op scholen

Een belangrijk knelpunt ligt volgens onderwijsbestuurders bij de financiering van schoolgebouwen. Onderwijsinstellingen zijn verantwoordelijk voor het onderwijs zelf, maar niet voor de bouw of grootschalige renovatie van schoolgebouwen. Die verantwoordelijkheid ligt in Nederland grotendeels bij gemeenten.

Gemeenten wijzen op hun beurt regelmatig naar het Rijk voor aanvullende financiële middelen. Hierdoor ontstaat volgens onderwijsorganisaties een situatie waarin noodzakelijke investeringen worden uitgesteld. Terwijl klimaatverandering zorgt voor steeds warmere zomers, blijven veel scholen werken in gebouwen die daar niet op zijn ingericht.

Deskundigen pleiten daarom steeds vaker voor duurzame renovaties, betere isolatie, moderne ventilatiesystemen en klimaatbestendige nieuwbouw. Zulke investeringen kunnen niet alleen hitteproblemen verminderen, maar ook bijdragen aan lagere energiekosten en een gezonder binnenklimaat.

Ook ouders worden geraakt door tropenrooster op scholen

Het invoeren van een tropenrooster heeft niet alleen gevolgen voor scholen, maar ook voor gezinnen. Ouders moeten soms op korte termijn hun planning aanpassen wanneer kinderen eerder uit school komen. Dat blijkt lang niet altijd mogelijk.

Bij sommige scholen werken veel ouders in sectoren met vaste diensten, zoals de zorg. Zij kunnen hun werktijden niet zomaar wijzigen wanneer een school besluit een aangepast rooster in te voeren. Daardoor ontstaat een spanningsveld tussen het welzijn van leerlingen op school en de praktische haalbaarheid voor gezinnen.

Volgens Ambaum-Jordens laat dit zien dat tijdelijke maatregelen hun grenzen hebben bereikt. Zij pleit daarom voor een landelijke aanpak waarbij schoolgebouwen beter worden voorbereid op de gevolgen van klimaatverandering. Alleen door structureel te investeren in moderne en duurzame onderwijshuisvesting kunnen scholen volgens haar voorkomen dat hittegolven ieder jaar opnieuw leiden tot dezelfde problemen.

Met steeds warmere zomers lijkt de discussie over tropenroosters dan ook onderdeel van een veel grotere vraag: hoe zorgen we ervoor dat Nederlandse schoolgebouwen klaar zijn voor het klimaat van de toekomst?

André Rieu vernieuwt studio in Maastricht: klaar voor de toekomst met Dolby Atmos. Lees hier meer!