Limburg heeft nog weinig AI-bedrijven: 'Nog geen hotspot'

Limburg blijft achter bij andere Nederlandse provincies als het gaat om het aantal AI-bedrijven. Uit recent onderzoek blijkt dat slechts 3 procent van alle Nederlandse ondernemingen die zich richten op kunstmatige intelligentie in Limburg gevestigd is. Toch zijn er volgens experts volop mogelijkheden voor de provincie om zich de komende jaren verder te ontwikkelen als AI-regio.

In Nederland zijn momenteel ongeveer 2.020 ondernemingen actief die AI-producten, AI-tools of AI-systemen ontwikkelen. Daarvan zijn er 63 gevestigd in Limburg. Daarmee staat de provincie op de achtste plaats van alle Nederlandse provincies. Het onderzoek werd uitgevoerd door het onafhankelijke onderzoeksplatform RankmyAI van de Hogeschool van Amsterdam (HvA), in opdracht van L1. Voor de analyse werd gebruikgemaakt van onder meer openbare webdata, externe databronnen en informatie van sociale media. De cijfers hebben als peildatum 28 mei 2026.

Amsterdam blijft veruit de grootste AI-hub

De verschillen tussen de Nederlandse provincies zijn groot. Noord-Holland is met afstand de grootste provincie voor AI-ondernemingen. Ongeveer 35 procent van alle Nederlandse AI-bedrijven is daar gevestigd. In Amsterdam alleen zijn al 525 AI-ondernemingen te vinden. Volgens Jesse Weltevreden, professor Digital Commerce aan de HvA en medeoprichter van RankmyAI, is die concentratie niet uniek voor Nederland. In veel landen ontstaan AI-bedrijven vooral rondom één belangrijke economische of technologische stad.

"Waar al veel bedrijven, kennisinstellingen, talent, potentiële klanten en investeerders zitten, vestigen nieuwe AI-bedrijven zich ook gemakkelijker", legt Weltevreden uit. Amsterdam heeft volgens hem daardoor een duidelijke aanzuigende werking. Nieuwe bedrijven kunnen er gemakkelijker personeel vinden, contacten leggen met investeerders en samenwerken met andere ondernemingen en kennisinstellingen. Voor Limburg is het daardoor lastig om op aantallen rechtstreeks met de hoofdstad te concurreren.

Limburg blijft onder het landelijke gemiddelde

Met 63 AI-bedrijven heeft Limburg momenteel een relatief klein aandeel van de Nederlandse AI-sector. Volgens Weltevreden ligt het aantal AI-ondernemingen bovendien lager dan op basis van het totale aantal bedrijven in Limburg zou mogen worden verwacht. "Limburg loopt duidelijk achter qua aantal AI-bedrijven ten opzichte van de rest van Nederland", stelt hij. Het aandeel AI-bedrijven binnen de totale bedrijvigheid van de provincie ligt volgens de onderzoeker onder het landelijke gemiddelde.

Daarmee kan Limburg volgens hem op dit moment nog niet worden gezien als een volwaardige AI-hotspot. Toch betekent het relatief lage aantal bedrijven niet dat er in de provincie geen ontwikkeling plaatsvindt. Juist op het gebied van toepassingen van kunstmatige intelligentie zijn er volgens betrokkenen interessante initiatieven.

Veel Limburgse AI-bedrijven zijn klein

Een ander opvallend resultaat uit het onderzoek is de omvang van de Limburgse AI-ondernemingen. Driekwart van de AI-bedrijven in de provincie heeft maximaal tien medewerkers. Landelijk ligt dat percentage lager, op ongeveer 63 procent. Limburg kent dus relatief veel kleine AI-bedrijven.

Veel van deze ondernemingen zijn bovendien nog jong. Een groot deel is pas in de afgelopen drie jaar opgericht. Dat laat volgens de betrokkenen zien dat de Limburgse AI-sector nog volop in ontwikkeling is. De meeste bedrijven richten zich op consultancy. Daarnaast zijn er ondernemingen actief rond onder meer gezondheidszorg, human resources en financiële dienstverlening.

Maastricht, Heerlen en Venlo zijn belangrijke locaties

De Limburgse AI-bedrijven zijn bovendien niet gelijkmatig over de provincie verspreid. Een groot deel van de ondernemingen bevindt zich in drie steden: Maastricht, Heerlen en Venlo. Van alle Limburgse AI-ondernemingen heeft ongeveer 27 procent het hoofdkantoor in Maastricht, 21 procent in Heerlen en 16 procent in Venlo.

Een belangrijke verklaring daarvoor is de aanwezigheid van de Brightlands-campussen. Deze campussen zijn verspreid over Limburg en richten zich op verschillende kennisintensieve sectoren, waaronder gezondheid, biotech, agrifood en digitalisering. Vooral de Brightlands Smart Services Campus in Heerlen speelt een rol binnen de ontwikkeling van AI in de regio. Op de campus zijn bedrijven en kennisinstellingen gevestigd die zich onder meer bezighouden met kunstmatige intelligentie en digitale technologie.

Brightlands wil eigen kracht benutten

Walter Pijls, directeur van Brightlands Smart Services Campus in Heerlen, vindt het beeld van Limburg als achterblijver daarom te eenvoudig. Volgens hem moet bij de cijfers ook rekening worden gehouden met de omvang van Limburg en met de leeftijd van de verschillende campussen. De Brightlands Smart Services Campus bestaat bijvoorbeeld nog relatief kort. "In september bestaan we tien jaar. We zijn nog een relatief jonge campus vergeleken met de instellingen die in Amsterdam zitten", aldus Pijls. Volgens hem is er dan ook geen reden om te concluderen dat de AI-sector in Limburg stilstaat. Integendeel: het aantal start-ups groeit volgens hem snel en steeds meer bedrijven zoeken naar manieren om AI toe te passen binnen bestaande sectoren.

AI biedt kansen voor de zorg

Een belangrijk verschil met Amsterdam kan volgens Pijls juist liggen in de sectoren waarin Limburg sterk is. De provincie hoeft volgens hem niet per se een algemene AI-hub te worden die probeert zoveel mogelijk AI-bedrijven aan te trekken. Limburg heeft sterke posities in onder meer de gezondheidszorg, biotechnologie, agrifood en industrie. Vooral de toepassing van AI binnen die sectoren kan volgens Pijls een belangrijke groeimarkt vormen.

De zorg is daarbij een opvallend voorbeeld. Limburg heeft te maken met een relatief vergrijzende bevolking en daardoor met uitdagingen op het gebied van zorg en personeel. Kunstmatige intelligentie kan mogelijk worden ingezet om processen efficiënter te maken en zorgprofessionals te ondersteunen. "We zijn wel echt koploper op het gebied van toepassing van AI in bijvoorbeeld de gezondheidszorg", zegt Pijls.

Grensregio biedt extra mogelijkheden voor AI-bedrijven in Limburg

Ook de ligging van Limburg kan een voordeel zijn. De provincie grenst aan zowel België als Duitsland en ligt midden in de Euregio. Volgens Weltevreden biedt dat mogelijkheden die andere Nederlandse regio's minder gemakkelijk kunnen benutten. Limburg hoeft zich niet alleen op de Nederlandse markt te richten, maar kan ook samenwerken met bedrijven, kennisinstellingen en technologiehubs over de grens.

Als voorbeeld noemt hij de regio Aken. Daar bevinden zich verschillende onderzoeksinstellingen en technologische bedrijven. Eerder werd de regio bovendien genoemd als mogelijke locatie voor een grote AI-faciliteit. Brightlands probeert die internationale samenwerking verder uit te bouwen. "Ik denk dat het verschil wat we kunnen maken echt in de Euregio ligt en daar spelen we ook op in", zegt Pijls.

Geen kopie van Amsterdam met AI-bedrijven in Limburg

Volgens Pijls hoeft Limburg vooral niet te proberen om Amsterdam na te doen. Een tweede algemene AI-hoofdstad worden is volgens hem niet noodzakelijk om succesvol te zijn. "We willen geen kopie zijn van Amsterdam, maar we willen ons juist anders positioneren", zegt hij.

Ook Weltevreden ziet meer kansen wanneer Limburg zich richt op sectoren waarin de provincie al sterk is. Gezondheid, biotechnologie, agrifood en industrie kunnen volgens hem de basis vormen voor een eigen Limburgse AI-identiteit. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat AI-bedrijven zich niet alleen bezighouden met het ontwikkelen van nieuwe AI-technologie, maar vooral met het toepassen ervan in bestaande bedrijven en sectoren.

Potentie voor groei voor AI-bedrijven in Limburg

De cijfers laten dus zien dat Limburg op dit moment nog geen grote AI-hotspot is. Met 63 AI-ondernemingen blijft de provincie duidelijk achter bij Noord-Holland en andere grote economische regio's. Tegelijkertijd zijn er volgens experts voldoende aanknopingspunten voor groei. De aanwezigheid van Brightlands, de kennisinstellingen in de regio, de sterke positie in verschillende sectoren en de ligging tussen België en Duitsland bieden mogelijkheden.

Vooral de combinatie van AI met sectoren waarin Limburg al veel kennis en bedrijvigheid heeft, kan de provincie een onderscheidende positie geven. De uitdaging voor Limburg is de komende jaren dan ook niet alleen om meer AI-bedrijven aan te trekken, maar vooral om een eigen ecosysteem op te bouwen waarin technologie, kennis en bestaande industrie elkaar versterken. Als dat lukt, kan de provincie zich ontwikkelen van een regio die achterloopt in het aantal AI-bedrijven naar een regio die juist bekendstaat om de toepassing van AI in de praktijk.

Maastricht vestigt warmterecord tijdens warmste zomer ooit gemeten. Lees hier meer!